Legendum est

Może na początek ewentualnych komentatorów poproszę uprzejmie o pominięcie w dyskusji problemu, które zapewne podniosłaby w tejże dyskusji część mojej rodziny i znajomych z RL: to znaczy, konkretniej, kwestii, czy paniusia w moim wieku (że zacytuję) w ogóle może być fangirl. Znaczy, nie jak np. moja siostra, cywilizowaną wielbicielką, która sobie obejrzy film z ulubionym aktorem, tylko - no, fangirl. Drakaina zaświadczy, o czym mowa.

No więc, alas, nie będę tu dzisiaj czyniła żadnych sensacyjnych i kompromitujących wyznań, tylko zachowam się bardzo dorośle i napiszę coś o pożytkach bycia fanką. Poznawczych, tym razem.

Ale ad rem. Przyznaję się bez bicia: są pewne gatunku filmowe i literackie, które omijam i których, w zasadzie, nie czytam/nie oglądam. Nie dlatego, że uważam je za gorsze, niegodne oglądania czy coś tam - po prostu, dawno dawno jakoś uznałam, że to nie moja bajka. Skupiając się wyłącznie na oglądaniu: nie są zasadniczo moją bajką, na przykład, klasyczne filmy psychologiczne o trudnym życiu. Albo, powiedzmy, skomplikowane historie o samotnych rodzicach. Albo wszelkiego rodzaju historie o uzależnieniach i śmiertelnych chorobach. I to nie jest tak, oczywiście, że nigdy takich filmów nie ogląda(ła)m - swoją porcję Przebudzeń, Olejów Lorenza i Erin Brockovich w życiu zaliczyłam, ale nieczęsto sięgam po takie filmy sama z siebie. I to nawet nie jest tak, że mnie tematyka nie interesuje - mój biedny brat (o poglądach różnych od moich) świadkiem, jak często i ostro się z nim o sprawy społeczne i polityczne potrafię kłócić. No tyle że kino i TV mi normalnie służą do czegoś innego. Chyba.

No właśnie, chyba. Bo czasem, jak dostanę fangirlowej jazdy na jakiegoś aktora, to oglądam wszystko, w czym zagrał, w ciemno (nie tylko ja zresztą; Zwierz ma o tym zjawisku bardzo fajne wpisy). I wtedy nagle okazuje się, po raz kolejny, że ja niewiele, tak naprawdę, wiem o sobie - bo okazuje się, że przejmują mnie, i wzruszają i fascynują filmy właśnie takie, jakich bym normalnie nie spróbowała obejrzeć. Sięgam po nie dla aktora - a wracam, niejednokrotnie, już z zupełnie innych powodów. I o trzech takich filmach - OK, serialach - pozwolę sobie parę słów tu dzisiaj napisać.

Zacznę od tego, który mnie trafił najmocniej: od Exile, w którym koncertowa gra aktorska (Jim Broadbent jako niegdyś imponujący dziennikarz, dzisiaj cierpiący na zaawansowaną chorobę Alzheimera, Olivia Colman jako jego sfrustrowana i uparta córka, która do czasu poświęcała własne życie  dla opieki nad ojcem, i John Simm jako syn marnotrawny, przegrany dziennikarz wylany z pracy i uzależniony od kokainy, który z podkulonym ogonem wraca do rodzinnego domu we wcale niemalowniczym Yorkshire, bo nie ma co ze sobą zrobić) pozwala wydobyć zalety inteligentnego i nieoczywistego scenariusza. Historia trudnych relacji rodzinnych - co takiego sprawiło, że Tom uciekł z domu i przez lata nie kontaktował się z ojcem i siostrą? jak i w ogóle czy uda mu się jeszcze relacje z nimi naprawić? ile zostało w Samie, nigdyś kochającym ojcu i znakomitym dziennikarzu, świadomości i pamięci? czy Tom i jego siostra Nancy mają jeszcze szansę jakoś poukładać sobie życie?  - nakłada się tu na skomplikowaną i mocno ponurą intrygę, powiedzmy, obyczajowo-kryminalną: na coś, czego Sam nie mógł albo nie zdążył rozwiązać, a co w boleśnie osobisty sposób dotyczy jego syna... Nie mogłam przestać oglądac, jak już zaczęłam - i na pewno nie raz do tej akurat historii wrócę.   

Single Father z kolei, z koncertowymi rolami Davida Tennanta i Suranne Jones, jest zdecydowanie, patrząc po streszczeniu, rzeczą, po którą bez dodatkowej zachęty pt. obsada (oprócz pp. DT i SJ jeszcze, na przykład, Rupert Graves) raczej bym nie sięgnęła. Historia rodziny, w której dwoje partnerów wspólnie wychowuje jej córkę z pierwszego związku i własne dzieci, utrzymując jednocześnie bliskie kontakty z jego z kolei dzieckiem z pierwszego małżeństwa (a to dziecko jest już, dodajmy, nastoletnią samotną matką) i opowieść  o tym, jak tę rodzinę doświadcza najpierw śmierć matki i partnerki w wypadku, potem problemy emocjonalne ojca związane z najlepszą przyjaciółką zmarłej, a potem - kwestia prawdziwego ojcostwa tej najstarszej córki, wydawałaby mi się zapewne albo za bardzo "telenowelowa", albo za bardzo ponuro realistyczna, żebym chciała o tym wiedzieć coś więcej (tzw. "jak będę chciała, przeczytam reportaż", czyli moja typowa odpowiedź na sugestię obejrzenia czegoś takiego).
No ale. To nie jest seria bez wad. Rita, matka i partnerka, która ginie na początku I epizodu i którą potem oglądamy w retrospekcjach i wspomnieniach - z jej ekologicznością, jej postępowością i jej idealizmem wydawała mi się tak nieznośna, tak pretensjonalna i antypatyczna, że nie byłam w stanie w ogóle sobie wyobrazić, jak ktoś mógłby z nią wytrzymać przez dzień, a cóż dopiero mieć z nią pełny dom dzieciaków. Niemniej, poza tym, wiele w tej historii wydało mi się właśnie nie telenowelowe, a świeże i - bo ja wiem, dzisiejsze? Fakt, że Tanya, która doczekała się dziecka jako piętnastolatka, nie jest ani zgwałconą liliją, ani narkomanką z marginesu, tylko zwykłą, momentami tylko życiowo niepozbieraną dziewczyną, jest fajny, bo co sobie przypomnę polskie debaty o tym, że, panie dziejku, w ten Anglii to taka patologia z tymi dziećmi w ciąży,  to mnie aż trzepie na poziom generalizacji w takich zdaniach. Fakt, że Dave (Tennant) i Sarah (Jones) zachowują się momentami strasznie głupio, że Tennant wygląda w tej roli na zdecydowanie starszego i bardziej zmęczonego, niż w realu i że ich cała historia miłosna ma w tle psychologiczne komplikacje, które wielokrotnie każą się zastanowić nad prawdziwością uczuć i motywacji bohaterów, też mi odpowiada, bo całą tę opowieść odsładza, pozbawia lukru, jakiego moglibyśmy się po takiej fabule spodziewać. Bohaterki są tu, i to też jest ważne, równe bohaterom - jednym z bodaj kluczowych motywów jest to, jakie jest miejsce tych kobiet w ich związkach i w ich niekoniecznie tradycyjnych, standardowych rodzinach. Generalnie, byłam zaskoczona tym, jak dobrze - mimo wyciskania łez, jakie nam scenarzyści zafundowali - mi się to oglądało.    

Ten trzeci przykład będzie troszeczkę mniej oczywisty, no bo jednak adaptacja cyklu Goldinga o morskiej podróży do Australii na przełomie XVIII i XIX miałaby większą szansę kiedyś tam mnie zainteresować. No ale, To the Ends of the Earth obejrzałam teraz, bo aktor, Benedict Cumberbatch tym razem. Tu się z kolei można nabrać dość łatwo (zwłaszcza jak się nie sprawdzi, na czym oparto scenariusz) na to, że będzie to powtórka z czegoś w rodzaju "Pana i władcy" zmieszana z czymś w rodzaju, bo ja wiem, "Piratów z Karaibów" - morska historia przygodowo-awanturnicza z wojnami napoleońskimi w tle. A to jest, prosz'państwa, Bildungsroman w wersji TV.
Edmund Talbot, główny bohater, grany przez Cumberbatcha z mieszanką uroku osobistego, melancholii, szczeniackiej momentami głupoty, stiff upper lip i więcej niż odrobiny komizmu, zanim obejmie załatwioną przez wpływowego chrzestnego posadę w Australii, musi jeszcze do tejże Australii dotrzeć. Już na miejscu, po miesiącach wędrówki, słyszy od jednej z towarzyszek podróży, panny Granham, że ta podróż nie była odyseją ani metaforą życia - no ale przecież, przewrotnie, właśnie była.  Na pokład w Anglii wszedł pewny siebie, własnych dobrych intencji i własnej pozycji młody bubek, który nie miał żadnych wątpliwości i żadnych kłopotów z oceną innych, społeczeństwa, wojny i sensu życia. Zszedł z niego po paru miesiącach człowiek, który zobaczył świat, jakiego przedtem nie znał: człowiek, który zrozumiał, w jak uprzywilejowanej pozycji był przez całe życie i jak bezrefleksyjnie się tymi przywilejami posługiwał (czasami na nieszczęście innych), który pracował, który naraził się na śmieszność, podejmował trudne decyzje, zakochał się, obdarzył przyjaźnią i szacunkiem osoby, na które w innych warunkach nawet by nie spojrzał (oficera awansowanego spośród zwykłych żeglarzy, "niebezpiecznego wolnomyśliciela") i generalnie, który pozwolił, żeby oczy mu się otworzyły. To nie były łatwe lekcje, ani ci, którzy je dawali, nie byli aniołami - szalenie mi się tu podobał fakt, że nikt z bohaterów nie jest doskonały i idealnie szlachetny, ale też nikt nie jest zły do szpiku kości - ale jednak, czegoś pana Talbota chyba nauczyły.

Mnie też to wszystko czegoś nauczyło. Na przykład tego, że może jednak nie ma takich gatunków filmowych/literackich, których po prostu nie lubię. Teraz tylko czekam na jakiś cud, który przekona mnie do pójścia na polski film z własnej i nieprzymuszonej woli.