Legendum est

Zaleg�y wpis imieninowy, taki jak zwykle

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 21 May 2012 20:17:25 +0200

Wpis mia� by� osiemnastego maja, ale z�odziej, kt�ry ukrad� mi portfel i pami�tki z torebki, jako� odebra� mi ch�� zabawy. No, ale ju� mi troch� przesz�o, ergo - nadrabiam braki.

Od jakiego� czasu w swoje urodziny/imieniny wrzucam tutaj swoje rozmaite produkty literaturopodobne. Tym razem powa�nie rozwa�a�am fanfik crossoveruj�cy Sherlocka Holmesa (no, raczej doktora Watsona) mi�dzy The Final Problem a The Adventure of the Empty House z Harrym Potterem (to powiedzia�am ja, kt�ra nie przepadam za crossoverami), ale ostatecznie pad�o na to, co poni�ej, z powod�w, powiedzia�abym, umoralniaj�co-anegdotycznych
To jest, ot�, napisane w tym roku i ma 3 strony, 2000 s��w. No ale - tak naprawd�, to jest zrobiona w tym roku przer�bka pierwszej wi�kszej rzeczy, jak� sko�czy�am. Rok by� 1995; rzecz mia�a 50 stron, napisanych na maszynie, bez margines�w.�

Jezuuuu, jakie to by�o denne. A materia�u w tym by�o - mo�e! - na trzy strony, 2000 s��w. Przerabianie tamtego na to poni�ej by�o niez�� lekcj� pokory, niezale�nie do warto�ci tego, co powsta�o.�

�

Duch Amandy. Historia mi�osna.

�

Dwana�cie lat i sze��dziesi�t dziewi�� dni po tym, jak Amanda Martell umar�a, David Conway zdo�a� w ko�cu przespa� si� z jej duchem.

Oczywi�cie, nie chodzi�o tak naprawd� o spanie: David w ko�cu zasypia� w towarzystwie ducha Amandy dosy� cz�sto. Szczerze m�wi�c, za ka�dym razem, kiedy k�ad� si� i nie m�g� spa�, bo co� by�o nie tak, bo czu� si� przybity, nie m�g� pisa�, pok��ci� si� z Trici� – przywo�ywa� ze swojej pami�ci Amand� i wyobra�a� j� sobie w fotelu obok, na swoim w�asnym ulubionym miejscu. Widzia� j� siedz�c� ze splecionymi r�kami, z potarganymi czarnymi w�osami – zbyt d�ugimi, tak naprawd�, na kr�tkie – rozsypanymi wok� twarzy, zupe�nie tak� sam�, jak lata temu, w biurze, i za ka�dym razem, kiedy tylko zdo�a� si� upewni�, �e ona rzeczywi�cie tam jest, sen w ko�cu przychodzi� i pozwa�a� zapomnie� k�opoty cho�by do rana. Kr�ko m�wi�c, Amanda i spanie nie oznacza�o problemu; problemem by� seks.

I �eby naprawd� wszystko by�o jasne: David nigdy nie przespa� si� – w sensie, nie uprawia� seksu – z Amand� za jej �ycia. Szczerze m�wi�c, sama idea zapewne wyda�aby mu si� mocno niew�a�ciwa.

�

Dawno, dawno temu, zanim sta� si� pisarzem znanym ze swojej umiej�tno�ci opisywania ludzi na �yciowym zakr�cie, David Connoly mia� zupe�nie inn� prac�. W tamtej pracy siedzia�o si� w pokoju o bia�ych �cianach, w�r�d szum�w i ha�asu. W tamtej pracy David robi� u�ytek z pozornie ma�o praktycznej znajomo�ci pono� do�� trudnego j�zyka: czyta�, pisa�, analizowa�, raportowa�, wyci�ga� wnioski i nigdy sie nie nudzi�. W pokoju poza nim byli inni ludzie od innych j�zyk�w; by�a w�r�d nich kobieta, jego szefowa, drobna i ciemnooka. mia�a potargane czarne w�osy i d�ugie, mocne palce. Spotkali si� w jego pierwszym dniu pracy i jej pierwszym szefowania; u�miechn�a si�, kiedy powiedzia� “Wookie”; by�a w jego wieku i te� lubi�a indyjsk� kuchni�. Nikt, kto j� zobaczy� w czarno-r�owej sukience z d�etami i fr�dzlami nie uwierzy�by, �e nadawa�a si� do tej pracy; nikt, kto z ni� przez miesi�c popracowa�, nie m�g� w to w�tpi�.

Pracowali razem, rozmwiali, chodzili razem na obiady (je�� curry i gada�), dzwonili do siebie w weekendy, a raz sp�dzili sze�� godzin w aucie i trzy nastepne w kolejce po autograf pisarza. A potem, trzy lata i czterdzie�ci pi�� dni po tym pierwszym spotkaniu, ich kom�rka dosta�a w ko�cu ten telefon, na kt�ry czekali. To by�o dzie� po �lubie jego siostry: David, skacowany i niewyspany, wzi�� sobie wolne. Zadzwoni�a do niego i kaza�a si� nie martwi�, powiedzia�a, �e sama pojedzie na to spotkanie i �e we�mie Chrisa. I tak, ona i Chris Charleston wsiedli w samoch�d, jej w�asny, i pojechali na spotkanie, z kt�rego ju� �ywi nie wr�cili: dom na przedmie�ciu okaza� si� pu�apk�, czeka�a na nich tylko paczka, kt�rej wybuch s�ycha� by�o a� w cetrum miasta. Oczywi�cie, nikt nie prze�y�.

Oczywi�cie, jak si� okaza�o, przy przygotowaniu operacji pope�niono kardynalne b��dy, z czego wi�kszo��, oczywi�cie, by�a win� os�b, kt�re ju� nie �y�y. Tym, kt�rzy �yli, szefostwo zrobi�o dzik� awantur�, po czym delikatnie zasugerowa�o zmian� pracy. David rzuci� prac�, przez sze�� miesi�cy koczowa� u siostry, a potem napisa� ksi��k� i pozna� Trici� pogodynk�. Rok p�niej kupi� jej pier�cionek i poprosi�, �eby wybra�a odpowiedni� dat�.

A potem, po dwunastu latach i sze��dziesi�ciu trzech dniach, Amanda wr�ci�a.

�eby ju� wszystko by�o jasne: David chyba nigdy do ko�ca nie wiedzia�, �e Amanda jest duchem. Jak duch wkroczy�a z powrotem w jego �ycie: pewnego wieczora, w burzy i ulewie, stan�a pod �wierkiem w ich ogrodzie. Deszcz sp�ywa� jej po w�osach, bose stopy mia�a ca�e w b�ocie, a jej mokra czarna sukienka przyklei�a si� do cia�a. �ona Davida zacz�a krzycze�, kiedy zobaczy�a jej twarz za oknem, ale on sam otworzy� jej drzwi i wpu�ci� j� do �rodka, przemokni�t�, przera�on�, niezmienion�. Wesz�a z ciemno�ci do jasnej kuchni i z powrotem do jego �wiata, powiedzia�a, �e nic nie pami�ta, tylko jego imi� i spyta�a go, czy wie, co ona tu robi.

�

Sze�� dni p�niej siedzieli we dw�jk� w jego gabinecie i pr�bowali si� dowiedzie�, co si� w�a�ciwie te dni i lata temu sta�o.

Jeszcze jedno niezb�dne wyja�nienie: mo�liwe, �e sama Amanda nie mia�a poj�cia, �e jest duchem. Chocia�, mo�e i mia�a: w ko�cu zasugerowa�a, �e rozwi�zaniem zagadki ostatnich dwunastu lat mo�e by� co� tak idiotycznie serialowego jak amnezja.

Tak wi�c oboje byli zaj�ci do�� bezskutecznym rozwi�zywaniem zagadki; pok�j by� pe�en ciep�ych cieni, wrze�niowe s�o�ce powoli zachodzi�o i w�asnie wtedy David po raz pierwszy naprawd� zwr�ci� uwag� na fakt, �e dwa g�rne guziki jej bluzki s� rozpi�te.

Dotar�o do niego nagle, �e ta kobieta by�a wszystkim, co straci�: o dwana�cie lat za m�oda, ci�gle �wietna w tym, co robili (przygl�da� si�, jak czyta raporty z wypadk�w, zaznacza fragmenty, por�wnuje), ci�gle w p� s�owa �api�ca jego �arty i odbieraj�ca go, jego my�li i to, jaki by�, jak nikt przed ni� i po niej. Chia� jej to powiedzie�, wszystko naraz, w jednym zdaniu, kt�rego przez chwil� nie m�g� u�o�y�, po czym, nagle, wiedzia�, jak powinno brzmie�.

- Kocham ci�, wiesz? - powiedzia� nagle, niepytany.

�

Oczywi�cie, to by�o ci�gle stanowczo za ma�o, �eby si� przespa� z duchem Amandy.

Za�mia�a si�, sztucznie i niepewnie; on sam poczu�, �e si� rumieni (i pomy�la�, jak to g�upio musi wygl�da� rumieniec przy jego siwiej�cych w�osach); powiedzia�a co� o prawdziwej przyja�ni i �e tak niewielu rozumie, on odpowiedzia� wi�zank� podobnych bana��w, ona zacytowa�a kapitana Kirka i sprawy zacz�y powoli wraca� do normalno�ci.

Ale przecie� nie ko�ca, oczywi�cie. Nagle istotny by� fakt, �e te guziki s� rozpi�te, albo pami�� o tym, jak mokra sukienka klei si� do cia�a. I David tak si� zagubi� w wizjach i wspomnieniach, �e przegapi� co� naprawd� wa�nego; tak si� zapatrzy� i skupi� na swoim “w co ty si� w�a�ciwie wpatrujesz” i na swoim nag�ym zainteresowaniu , �e nawet nie zauwa�y�, jak co� si� zmieni�o w jej oczach, w jej twarzy, podczas czytania kolejnego raportu. Nie zauwa�y� te�, jak kolejne fakty – analizowane, ��czone, natr�tnie i z niedowierzaniem kojarzone z mitami i �wi�tymi ksi�gami, niestety pasuj�ce – uk�adaj� si� w ci�g wydarze� w jej umy�le; jak, po wyeliminowaniu tego, co niemo�liwe, wy�ania si� powoli, powoli to, co musi by� kompletnie nieprawdopodobn� prawd�.

Jeszcze jedno obja�nienie: mo�e rzeczywi�cie Amanda nie od pocz�tku wiedzia�a, �e jest duchem. Ale David, my�l�c o jej bladej sk�rze i jej piersiach, kompletnie przegapi� chwil�, w kt�rej zrozumia�a i zaakceptowa�a, bez chwili w�tpliwo�ci, �e tak w�a�nie by�o.

Co oznacza�o, �e wiedzia�a te�, po co wr�ci�a.

�

I �eby ju� na pewno wszystko by�o jasne: nie powiedzia�a mu. Nie mog�a, bo jak? Wr�ci�a do pods�onecznej krainy z tamtego miejsca w wichurze i �niegu; wr�ci�a do tego cz�owieka, kt�ry j� �ci�gn�� z powrotem, z kt�ry mia�a pewne sprawy do za�atwienia i kt�ry j� teraz, nieprawdopobodne ale prawdziwe, pr�bowa� poderwa�. Nie podoba�a mu si� za �ycia; wiedzia�a o tym �wietnie, nikomu si� nie podoba�a. Ale mo�e bycie nie�yw� zmienia�o posta� rzeczy, a poza tym, nic nie by�o pewne: w ko�cu w tamtym miejscu bez pami�ci ona i tak pami�ta�a jedn� jedyn� rzecz, twarz kogo� bliskiego w niebieskim �wietle ekranu.

W�osy mia� teraz bardziej szare ni� blond, kr�tsze i rzadsze; wok� jego oczu pojawi�a si� siatka zmarszczek, ale nie by�o w�tpliwo�ci, �e to by� ci�gle ten sam David i �e jej pragn�� i �e ona jeszcze przecie� mia�a te swoje sprawy do za�atwienia.

By�a jeszcze kwestia �ony i zdrady ma��e�skiej; nie wiedzia�a za bardzo, co o tym s�dzi�, ale uzna�a, �e jej sprawy s� obiektywnie wa�niejsze; no i drobna kwestia bycia nie�yw�, o kt�rej mu nie powiedzia�a, no bo przecie� mog�oby si� okaza�, �e w kwesti seksu bycia nie�yw� nie jest jednak jak�� szczeg�ln� zalet�.

- S�uchaj – powiedzia�a, zamiast powiedzie� prawd�; popatrzy�a mu w oczy i nie spu�ci�a wzroku pod jego spojrzeniem – S�uchaj, David, chcia�am ci� zapyta�: co ty w zasadzie mia�e� na my�li, jak powiedzia�e�, �e mnie kochasz?

�

Oczywi�cie, samo to pytanie w �aden spos�b nie sprawi�oby, �e David Conway chcia�by przespa� si� z duchem Amandy.

Ale to pytanie, w po��czeniu ze wspomnieniem mokrej sukienki, z faktem, �e ona sama by�a niezmieniona, z faktem, �e wr�ci�a – a skoro ona wr�ci�a, to mog�y wr�ci� te� i inne rzeczy, wszystko to, co zabra� czas – to wszystko razem ju� starczy�o. Wzi�� j� za r�k�. Pozwoli�a mu poca�owa� swoj� d�o� i wyszepta�, z g�ow� wtulon� w jej w�osy, �e nigdy nie s�dzi�, nie mia� poj�cia i w og�le mu do g�owy nie przysz�o i jacy oni wtedy byli jednak g�upi, a potem pozwoli�a sobie na kr�tki moment zapomnienia o tym, �e by�a martwa i �e w og�le mia�a jeszcze jakie� sprawy.

W gabinecie nie by�o ��ka, tylko malutka, jednoosobowa sofa. Amandzie najpierw zaci�� si� zamek w sp�dnicy, a potem zapl�ta�a si� we w�asne rajstopy; on mia� na sobie skarpetki nie do pary, obie czarne, tyle �e jedn� d�u�sz�. Ale by�o – dobrze, on by� dobry w tym, co robi�, i ona sama czu�a si� zupe�nie jakby ci�gle �y�a. Powiedzia� jej urywanym szeptem, �e jest pi�kna i �e nigdy nie zauwa�y�, jak� ma jasn� cer� ( bo nie mia�am, nie by�am taka blada, kiedy nie by�am martwa , pomy�la�a, ale zaraz potem kaza�a sobie przesta� my�le� o �mierci i byciu nie�yw�). Jej w�asne cia�o wydawa�o si� jej niewa�kie, ale przy tym konkretne, namacalne i bardzo pomocne : kiedy poca�owa� najpierw jej usta, a potem piersi, zareagowa�o w�a�ciwym westchnieniem; szepta�o mu odpowiednie s�owa, na zmian� komplementy i �wi�stewka, i dotyka�o go dok�adnie tak i dok�adnie tam, gdzie by�o trzeba. Kiedy by� gotowy, otwar�o si� przed nim i porusza�o si� z dziwacznie zaskakuj�c� skuteczno�ci�, p�ki nie sko�czyli; a potem, w tej rado�ci, rozkoszy i spokoju nie by�o ju� cia�a, by�a ona, przez moment znowu �ywa. Prawie �ywa; do�� ywa, by m�c pami�ta�, a w sumie o to od pocz�tku w ca�ej tej sprawie chodzi�o.

�eby wszysto by�o jasne: duchy, w tym miejscu w wichurze, nie pami�taj�. A ona musia�a, po prostu musia�a sobie przypomnie�. Jak inaczej mog�aby mu pom�c?

�

Nawet si� nie zorientowa�, �e umar�a w jego ramionach.

To znaczy, nie do ko�ca umar�a. Po prostu, kiedy sko�czyli si� kocha� i David zasn��, ona wyslizgn�a si� po cichu z powrotem w tamto miejsce, z powrotem do umar�ych czekaj�cych w wyciu wichru i mrozie. W tamtym miesjcu by�o wczoraj i dzisiaj i jutro, wymieszane, nie do oddzielenia, poznania i zapami�tania, bo przecie� duchy w wichurze niczego nie pami�taj�. Kiedy si� umiera, kiedy si� trafia mi�dzy wicher i �nieg, najpierw zapomina si�, jak pami�ta�.

No tylko �e ona przecie� nie umar�a, kiedy trafia�a tam po raz drugi. Po prostu wymkn�a si� ze �wiata ludzi z powrotem do duch�w, po tej d�ugiej, cudownej chwili, kiedy znowu prawie �y�a. Dzi�ki temu mog�a teraz, w ko�cu, zobaczy�, zrozumie� i zapami�ta�: zapami�ta�, zrozumie� i zobaczy� Davida-z-wczoraj, Davida-z-dzi�, wszystkich-David�w-ze-wszystkich-przysz�o�ci. Pe�na tej pami�ci, wymkn�a si� znowu ze �wiata duch�w i obudzi�a si�, niemal-�ywa, w jego ramionach.

David – David, kt�rego obraz, rozbity i niezrozumia�y, by� ostatni� rzecz�, jaka zosta�a z ni� w kraju bez pami�ci, David, kt�ry przeprowadzi� j�, nie wiedz�c, z powrotem do �ywych si�� swojej woli i wyobra�ni – ci�gle jeszcze spa�. Otwar�a oczy, budz�c si� powoli i usi�uj�c odczu� to, co czu�o jej cia�o, promieniuj�ce ciep�em, skulone w niezbyt wygodnej pozycji na sofie za ma�ej dla dwojga.

Jeszcze nie zdecydowa�a, czy zostanie, czy zniknie; czy spr�buje by� dla niego partnerk� czy wr�ci do bycia przyjaci�k�, kt�rej zdarzy�a si� z nim jednorazowa przygoda. Nie wiedzia�a, co powie jego �onie i poczu�a si� jak ostatni tch�rz, decyduj�c, �e to jego, nie jej, sprawa.

Wiedzia�a, �e nie b�dzie w stanie powiedzie� prawdy �adnemu z nich, wiedzia�a, �e zrobi�a co� okrpnego i co� cudownego jednocze�nie – i nie mia�a �adnych w�tpliwo�ci, �e po raz kolejny drogi jej i Davida skrzy�owa�y si� w tym jedynym, idealnym momencie.

Wyprowadzi� j� z tamtego miejsca i sprawi�, �e przypomnia�a sobie, czym jest. A ona – ona zesz�a tam z powrotem i zobaczy�a-zapami�ta�a jego przesz�o�� i tera�niejszo�� i wszystkie przysz�o�ci. Wszystkie te wstr�tne, bolesne, powolne �mierci, kt�re go mog�y czeka� – i t� jedn�, na kt�r� zas�u�y�, w cichym domu w zimowe przedpo�udnie, za wiele lat. Po tu by�a – przyjaci�ka, partnerka, str� jakiegokolwiek rodzaju; w�a�nie po to, �eby zadba�, by w swoim czasie dosta� t� w�a�ciw�.

�

Krak�w, 2012-02-23

Avengers: podej�cie drugie. Oh wow.

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Sun, 20 May 2012 00:34:31 +0200

Dzisiejszy wpis jest ze specjaln� dedykacj� dla Rusty Angel . Ona to bowiem napisa�a mi par� dni temu nast�puj�ce s�owa skrzydlate:

Je�li jeste� w stanie my�le� co� innego ni� "oh wow!" po wyj�ciu z seansu Avengers�w, to znaczy, �e Whedon zrobi� co� �le. Serio, recenzja, w kt�rej tylko wymieniasz rzeczy, kt�re ci si� podoba�y w filmie, robi�c ma�o dystyngowane "Squee!" to najlepszy typ recenzji.

�

M�wisz-masz. Wczoraj by�am drugi raz w kinie, ergo: prosz� bardzo.� Jeszcze nie recenzja, na razie tylko wow factor . W dwudziestu jeden ods�onach.

�

21 rzeczy i powod�w, dla kt�rych po pierwszym (i po drugim te�) wyj�ciu z kina pomy�la�am oh, wow . W kolejno�ci, w jakiej mi przysz�y do g�owy.

�

21.� Kamufla� helicarriera i to, �e maszyna nie znika ca�kiem, tylko w�a�nie wydaje si� zamaskowana w powietrzu, ledwie widoczna, ale dopiero, jak si� wpatrzysz...

20.� To, jak Loki �apie strza�� w locie, bez wysi�ku. I to, co jest sekund� potem.

19. To, jak Loki rozmawia z Czarn� Wdow�, a raczej - ona z nim, ogrywaj�c mistrza k�amstwa i manipulacji w jego w�asnej grze. Jedna z IMHO dw�ch najlepiej koncepcyjnie pomy�lanych scen filmu.

18. Hawkeye. To, jak Jeremy Renner (kt�ry mi si� z urody podoba nie bardzo) wygl�da w kostiumie i - mo�e nawet bardziej - to, jak gra t� posta�: spokojnego, opanowanego, wiarygodnego faceta, kt�remu jednakowo� nie chcia�oby si� wej�� w drog�, tower of strength ca�ego teamu.�

17. Konfrontacja Lokiego z Tonym Starkiem na szczycie Stark Tower. Druga najlepiej pomy�lana scena w tym filmie, moim zdaniem. Fantastyczne zderzenie dw�ch postaci z dw�ch r�nych bajek i porz�dk�w �wiata, w scenie, w kt�rej �elazna wola i podnios�y ton Lokiego-boga napotyka na r�wnie �elazn�, ale wypowiedzian� lekkim tonem, ironiczn� odpowied� faceta, kt�ry nie rozumie, co znaczy patos (i ciekawe, czemu nie wymienia siebie w�r�d Avengers�w?). Albo, Tony i Loki jako dwa na s�o�cach swych przeciwnych bogi , z czego jeden troch� bardziej na luzie.

16. A jak ju� jeste�my przy Tonym Starku: dialogi Tony'ego Starka z reszt� teamu - i te na�adowane momentami dwuznacznikami z Kapitanem, i te o nauce z Bannerem, i ci�g�e prowokacje do tego ostatniego. Oraz, to �e przy Starku to sobie cz�owiek w pracy nie pogra.

15. Pepper Potts, bo jest zabawna, inteligentna, ciep�a i konkretna i trzyma Starka kr�tko za pewn� cz�� cia�a. I Gwyneth Paltrow, za to, �e to ona, a nie jaka� dwudziestolatka, gra t� rol�, i to bardzo fajnie. �

14.� Ciuchy Marii Hill. I ciuchy Nicka Fury'ego.

13. I ciuchy Lokiego, zw�aszcza to, jak je zmienia.

12. I ciuch Iron Mana, a przede wszystkim to, jak go zdejmuje (plus: maszyna do zdejmowania). Oraz to, jak go zak�ada, kiedy go Loki zrzuci� z wie�y.

11. To, jak lataj� alienie drakkaro-statki.

10. Bruce Banner i to, jak Mark Ruffalo gra t� posta�: na poz�r uprzejmego, mi�ego faceta z gatunku "Lekarze bez granic", kt�rego tylko drobne gesty zdradzaj� jako potwornie znerwicowanego (i dzi�ki Rusty Angel, �e mi na to zwr�ci�a uwag�).

9.� W og�le fakt, �e BB jest przez wi�kszo�� filmu zasadniczo ekspertem od fal gamma, a nie Hulkiem.�

8. Loki na imprezie w Niemczech, zanim jeszcze odstawi sw�j show, i to, jak zgrane s� tam jego gesty (i ciosy) z muzyk�.�

7. Tom Hiddleston (bo chodzi mi o aktorstwo, nie o kwesti�), m�wi�cy I don't have one.

6. I Tony Stark (bo tu chodzi mi o kwesti�, nie o zagranie), m�wi�cy I think I would just cut the wire w odpowiedzi na heroiczne dulce et decorum Kapitana.

5. Oraz, relacja mi�dzy Czarn� Wdow� a Hawkeyem, fajnie napisana, niejednoznaczna, niesentymentalna.

4. Oraz, Tony Stark. Brainy is the new sexy, definitely.

3. Fakt, �e nagle lubi� Scarlett Johansson. I �e bohaterka ma co� do zrobienia w tym filmie i nie jest to zakochanie si� w bohaterze. Wi�cej i m�drzej o tym u Fabulitas.

2. Tekst o suit up.

1. Loki, m�wi�cy if it's all the same to you, I'll have that drink now .

�

Dwadzie�cia jeden powod�w to chyba do��, �eby chcie� p�j�� na film jeszcze raz, prawda?

�

EDIT: Po dyskusji na facebooku wychodzi na to, �e - a, �e przytocz� te sceny, kt�re ludzie podrzucali, a ja zapomnia�am tu umie�ci�; nie wiem, jakim cudem, bo ich Oh Wow Factor jest, jak dla mnie wyj�tkowo wysoki:

�

To, jak Tony Stark zabiera si� za psychoanaliz� Lokiego, i rozp�dza si�, i opowiada, jak to Loki, he’s a full-tilt diva… he wants flowers, he wants parades, he wants a… monument built to the sky with his name plastered… po czym orientuje si�, tak jak my si� zorientowali�my sekundk� wcze�niej, kogo mu to przypomina i podsumowuje, kompletnie innym tonem, son of a bitch, przy okazji rozwi�zuj�c problem, kt�ry przed chwil� sam postawi� i przez kt�ry w og�le ta analiza si� zacz�a. Jakim cudem ja o tej scenie zapomnia�am, to nie wiem.
Loki, Thor i Tony i ca�a scena z I'm listening.
Fakt, �e Nick Fury po �mierci Coulsona nie zamienia si� w uniesionego s�usznym gniewiem Lidera, tylko manipuluje nimi wszystkimi, jak leci (a oni, na czele ze Starkiem, daj� si� manipulowa�!)
Thor unosz�cy si� w obronie brata, po czym jednak stwierdzaj�cy he's adopted.
Loki nacinaj�cy si� na problemy Tony'ego z sercem.

Avengers: podej�cie pierwsze

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Thu, 17 May 2012 20:16:56 +0200

The Avengers , re�. Joss Whedon, scen. Zack Penn, Joss Whedon, wyst. Robert Downey Jr., Chris Evans, Chris Hemsworth, Mark Ruffalo, Scarlett Johansson, Jeremy Renner, Samuel L. Jackson, Tom Hiddleston

�

� Zaczn� od tego: w sumie, to chcia�am da� si� uwie��.

Chcia�am, cho� rozum m�wi�, �e mo�e niekoniecznie b�dzie z tego co� dobrego. Nie jestem jak�� specjaln� fank� Jossa Whedona, przeciwnie - zamierzam nied�ugo da� Firefly jeszcze jedn� szans�, �eby si� przekona�, czy/czemu niespecjalnie mi si� podoba to, co bardzo podoba si� mn�stwu ludzi ze �wietnym gustem. Poza tym niezbyt - jak ju� chyba wszyscy wiedz� - znam si� na komiksach, a na dodatek, chocia� od-obrazi�am si� na Roberta Downeya Jr. , to dalej zostawa�a jeszcze Scarlett Johansson, kt�r� znielubi�am od razu w� Dziewzynie z per�� i nigdy nie przesta�am nie lubi�. Plus, Hulk. Mog� �ykn�� Jekylla i Hyde'a , zw�aszcza w inteligentnej przer�bce , ale Hulk irytuje mnie jak ma�o co. �

By�y te� pozytywy, oczywi�cie: na przyk�ad wspomniany fakt od-obra�enia si�, z hukiem, na Roberta Downeya Jr., po tym, jak w obu Iron Manach ogl�da�am g��wnie jego. I nag�a mi�o��, wskutek tego, do Roberta Downeya Jr. Albo fakt, �e zasadniczo dosy� mi si� podoba�y Avengersowe prequele . Albo, na przyk�ad, Loki. Don't get me started on Loki. Serio, Toma Hiddlestona w Henryku V nie b�d� mog�a doczeka� si� prawie tak samo, jak nast�pnego sezonu Doktora .�

No i posz�am sobie w mi�ym towarzystwie do krakowskiego IMAX-a� - i w sumie nie jestem pewna, czy ja chwilowo jestem wykwalifikowana, �eby o tym filmie pisa�. Bo chyba nie ca�kiem widzia�am, co si� dzia�o, zza wal�cego si� na mnie miasta, oszo�omiona tym, jak wij� si� w powietrzu smokostatki naje�d�c�w, jak ta�cz� i miotaj� si� w nim bohaterowie. Fabu�� przykryli mi te� bohaterowie i aktorzy: fakt, �e nagle lubi� Scarlett Johansson, na przyk�ad, i �e odkrywam, jakim cudem ja dot�d nie wiedzia�am, kim jest Jeremy Renner, i �e naprawd�, da si� zrobi� posta� z Kapitana Ameryki.I jak tu nie kocha� Tony'ego Starka, no jak?

No wi�c sorry, uczciwa recenzja b�dzie jutro, po kolejnym ogl�daniu, na razie jest wielkie WOW.� Da�am si� uwie�c, innym i s�owy, i wcale si� nie wstydz�.��

Dobra, przyznaj�

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Sat, 12 May 2012 10:03:39 +0200

Iron Man , re�. J. Favreau, wyst. Robert Downey Jr., Jeff Bridges, Gwyneth Paltrow, 2008

No wi�c, �e si� nie znam na komiksach, to ju� milion razy przyznawa�am (i na powie�ciach graficznych, i kt�re jest kt�re, poza faktem, �e czyta�am ca�ego w zasadzie komiksowego Neila Gaimana i ca�ego Alana Moore'a). Ale - jako �e z paroma fantastycznymi osobami id� jutro do kina - postanowi�am, �e nie mog� i�� na The Avengers , znaj�c wy��cznie Hulka i Thora , bez przesady. Ergo, obejrza�am Iron Mana w obu wcieleniach - i powiem od razu, nast�pnego dnia kupi�am pierwsz�, a dwa dni potem - drug� cz�� na DVD. �

�e po mojej dotychczasowej kr�tkiej przygodzie z Marvelem i r�wnie kr�tkiej z serialow� i ksi��kow� Gr� o tron zdecydowanie preferuj� Tony'ego Starka nad Catelyn i jej rodzink� (a po�ow� z tego robi niestrawna dla mnie jak na razie Arya, tomboy supergirl), to akurat ma�o dziwne, jak mnie kto zna - troszk� dziwniejszy jest fakt, �e to wszystko przez aktora, na kt�rego by�am obra�ona, i reszt� obsady, kt�rej nie lubi�.�

No bo tak: z ca�ej Gwyneth Paltrow lubi� g��wnie piosenki jej m�a i fakt, �e zagra�a w jednym z moich ukochanych film�w wszechczas�w, Utalentowanym panu Ripleyu - niech mi nikt lepiej nie przypomina Zakochanego Szekspira. Jeff Bridges jest na topie listy dobrych teoretycznie aktor�w, kt�rzy mnie irytuj� (sama w sumie nie wiem, za co, mo�e ze wzgl�du na fakt, �e gra� w mn�stwie film�w, kt�rych nie znosz�). A na Roberta Downeya Jra (kt�rego do�� podejrzewa�am o to, �e jest w stanie zagra� wszystko) jestem/by�am �miertelnie obra�ona od czas�w Gry cieni . W kt�rym to filmie, powiem to od razu, nie znosi�am jego postaci jak samej zarazy - a zwa�ywszy, �e gra� jednego z moich odwiecznych heros�w i idoli, w kontynuacji filmu, kt�rego pierwsza cz�� mi si� podoba�a, to by�o to naprawd� spore osi�gni�cie. Jako Holmes by� zmanierowany, przegi�ty i w sumie do�� a�osny - ergo, jak sobie poczyta�am, jaki charakter ma posta�, kt�r� gra w Iron Manie , pomy�la�am, "No nie, nie, nie wierz�".

No ale. Nagle, to jest Robert Downey� Jr., kt�rego kocha kilka moich przyjaci�ek, a ja wreszcie widz� tak naprawd�, za co (stare sympatie z czas�w Ally McBeal si� nie licz�). Nagle w roli Tony'ego Starka zobaczy�am w nim faceta z tym �ajdackim wdzi�kiem, charyzm� i aktorsk� inteligencj�, o kt�rej wszyscy m�wili - i to wszystko mimo (z powodu?) faktu, �e teoretycznie gra mocno stereotypow� posta� w filmie o wielkich, mechanicznych kombinezonach. �

Nie wiem, jak innym - mnie go po prostu trudno by�o nie lubi�, i to zar�wno za jego playboyowat� stron�, za osobowo�� wiecznego, z�otego, rozkapryszonego ch�opca - mia� cz�owiek wra�enie, �e Tony Stark naprawd� jest tym, czym Bruce Wayne (g��wnie w wersji Burtona i Keatona) udaje, �e jest - jak i za obsesj� na punkcie pracy, histeryczn� niezale�no�� i kompletny brak szacunku dla jakichkolwiek spo�ecznych konwencji. Jak to teraz pisz�, brzmi to nawet dla mnie samej nieprzekonuj�co i bole�nie stereotypowo, ale na to, niestety, rad� mam tylko jedn�: robi� to, co ja, prze�ama� si�/znale�� czas i obejrze�. �

Co poza tym? Playboystwo Tony'ego by�oby chwilami niezno�ne, gdyby nieco nie tonowa�a go Pepper Potts, na zmian� ironiczna i pob�a�liwa i wi�cej ni� troch� zakochana - a Gwyneth Paltrow, za kt�r� naprawd� nie przepadam, robi w tej roli dobr� robot� (i nie ona jedna, w Iron Manie 2 zdecydowanie podoba�a mi si� Scarlett Johansson, aktorka, kt�rej do tej chwili nie cierpia�am jak ma�o kt�rej!). Bardzo dobre dialogi, ci�te i ironiczne. Fajne zdj�cia. I naprawd�, naprawd� wci�gaj�ca fabu�a.

Z Iron Manem jest troch�, jak z Thorem , cho� jest to fabularnie lepszy film (ale Thor ma lepsze czarne charaktery): tak naprawd� ca�o�� jest lepsza od sumy sk�adnik�w.� Historia ekscentrycznego multimilionera z problemami - w takiej wersji, w jakiej pojawia si� w filmie - to w kinie nic nowego, ale tutaj zrobiona jest pomys�owo i ciekawie. Nie b�d� nawet pr�bowa� si� wym�drza� nad Iron Manem jako adaptacj�, bo gdzie mi tam do jakiejkolwiek wiedzy na ten temat, nie do ko�ca wiem ergo, czyja to zas�uga, ale to, jak poprowadzona jest zar�wno fabu�a, jak i posta� g��wnego bohatera, �wiadczy o dobrej robocie scenarzyst�w. Nie ma tu tego, co by�o najmniej ciekawe w Kapitanie Ameryce : wype�niacza w postaci d�ugich scen T�uczenia Z�ego; a to dlatego, �e cho�, oczywi�cie, Iron Man t�ucze z�ych z zapa�em i skutecznie, to te sceny czysto bitewne s� w zasadzie t�em dla intrygi� -te� klasycznie popkulturowej - zwi�zanej z przej�ciem firmy i fa�szyw� przyja�ni�. Poza tym, lataj�cy Iron Man jest bardziej efektowny od rzucaj�cego tarcz� Kapitana, w sumie.

I generalnie bardzo mi si� podoba�o, i z przyjemno�ci� obejrza�am dw�jk�, i w sumie wybaczy�am RDJ nawet te kozy i pozy na Baker Street...

Dzie� Zwyci�stwa

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Thu, 10 May 2012 16:48:34 +0200

..by� (przed)wczoraj, ale ja i tak napisz�, o dzie�/dwa sp�niony, wpis z tej okazji (plus minus).

�

Captain America: The First Avenger , re�. Joe Johnston, wyst. Chris Evans, Hayley Atwell, Hugo Weaving, Tommy Lee Jones, Toby Jones plus ta mniej znana po�owa obsady The Duchess .

�

Je�eli kt�rego� filmu o superbohaterach nie chcia�am ogl�da�, to tego. Powt�rzy�am to sobie par� razy. Dlaczego? Bo trudno mi sobie by�o wyobrazi�, �e z patriotycznej ramotki o ameryka�skim herosie z tarcz� w star and stripes da si� dzi� jeszcze zrobi� co� strawnego. Na serio to nie bardzo wyjdzie, no bo jak? Sparodiowane - no ale Kapitan Ameryka sam w sobie brzmi dzi� jak parodia, wi�c jak to jeszcze sparodiowa�, to wyjdzie niezno�ny, g�upawy rechot. Poza tym: ja i ameryka�sko patriotyczny mi�niak t�uk�cy nazist�w? W rajtuzach? O nie, powiedzia�am sobie, nie to.

�

No ale, oczywi�cie, The Avengers , nie wytrzyma�am. I z absolutnym zdumieniem ogl�da�am zupe�nie udany, bardzo przyjemny i ca�kiem pomys�owy film. �

Punkt wyj�cia, od kt�rego nie bardzo da si� odej�� - ch�opak, ma�y, chudziutki i s�abego zdrowia, kt�ry za wszelk� cen� chce zosta� �o�nierzem i Walczy� Za Ojczyzn� - zosta� tu potraktowany jako pretekst do pokazania, czym si� Kapitan Ameryka r�ni od swoich nazistowskich (a raczej - Hydrowych) przeciwnik�w: pami�taj�c w�asn� s�abo��, b�dzie w stanie nie wbi� si� w pych� z powodu �wie�o nabytej mocy i odczuwa�, nadal, wsp�czucie i lito�� dla innych. Cyniczna j�dza we mnie widzi w tym momencie oczyma duszy swojej Petera Pettigrew i/lub wyobra�a sobie, co z histori� dr�czonego s�abeusza zyskuj�cego supermoce i szukaj�cego kompensacji za lata bycia ofiar� zrobi�by Alan Moore, ale niech im b�dzie: przynajmniej takie uj�cie tego motywu pozwala nie eksploatowa� za bardzo triumfalizmu pt. "Bili Steve'a razy kilka, a teraz Kapitan Steve obije im mordy". Fabu�a, teoretycznie prosta, ma kilka naprawd� fajnie pomy�lanych zwrot�w, z kt�rym moich ulubionym pozostaje zdecydowanie ten wyjawiaj�cy kulisy popularno�ci Kapitana Ameryki - jego sceniczno-propagandowa kariera jako symbolu oporu. Ju� pomijam niewymuszony komizm sceny pt. "machaj�ce nogami rewiowe girlaski, pie�� patriotyczna i nieszcz�sny Steve dukaj�cy teksty przyklejone po wewn�trznej stronie tarczy", ale fajne tu jest, tak naprawd�, to, �e widzimy tu de facto prawdziw� histori� Kapitana - karier� postaci rodem z popkultury! Bo Kapitan Ameryka jest tu gwiazd� popkultury, wykreowanym superherosem, zanim tym herosem naprawd� si� stanie, i to mnie ubawi�o, podoba�o mi si� i w zasadzie - kupi�o mnie. Od tej pory ogl�da�am z przekonaniem, �e kupi� sobie ten film na w�asno�� przy najbli�szej okazji.�

Mi�o si� ten film ogl�da. Aktorzy to, co maj� do zagrania, graj� tak, jak trzeba: i kompetentnie, i zabawnie, i odpowiednio, kiedy trzeba, czy to z patosem, czy to z histeri� (czarne charaktery!). Ma ten film gwiazdy, na czele z Tommym Lee Jonesem i Hugo Weavingiem, ma kultowych aktor�w - graj� w nim w ko�cu Toby Jones, JJ Fieild a tak�e (wstyd mi, bom go nie pozna�a, a lubi�!) Richard Armitage, ma sympatyczn� par� g��wnych bohater�w i cameo Samuela L. Jacksona w oczywistej roli. Nic nie poradz�, ale mnie najciekawiej pomy�lan� postaci� (i t�, kt�ra budzi moj� najwi�ksz� sympati�) wydaje si� Howard Stark, ale o tym, pewnie, przy najbli�szej okazji. S� tu sceny, kt�re by� musz�, Kapitan rzuca tarcz�, hydrowcy dostaj� po mordach, czarny charakter wyg�asza speeche, najlepszy przyjaciel ginie, budowle wybuchaj�, a ameryka�cy �o�nierze zostaj� uratowani - s�owem, everything's in its right place . W do�� przewidywalnej �cie�ce d�wi�kowej te� jest jedna pere�ka - autorzy rozs�dnie zrezygnowali z karmienia nas tysi�c osiemsetn�� filmow� powt�rk� cwa�u Walkirii, ale nie z nazistowsko-Hydrowych skojarze� z Wagnerem, tu dodatkowo oczywistych w kontek�cie wi�kszej, Thorowo-Avengersowej ca�o�ci. Kiedy, ergo, Red Skull pozuje do portretu, w tle mamy, owszem, Wagnera, i owszem, Ring , ale w postaci wcale nie taki oczywistego, dla nie-fana, kawa�ka... Fajny pomys�, brawo za odej�cie od bana�u. �

I OK, to jest czysta rozrywka, i OK, fabularnie kudy jej tam do poziomu - cho�by z tej serii - Iron Mana . Brak�o tu te� kreacji postaci na miar� roli Toma Hiddlestona w� Thorze i charyzmy a la Robert Downey Jr. w obu wspomnianych wy�ej Iron Manach . Niemniej, kiedy Kapitan Ameryka si� ko�czy�, mia�am poczucie, �e ch�tnie bym sobie poogl�da�a dalej. A to si� nie tak cz�sto zdarza.� ��

Piosenka o ko�cu �wiata

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 8 May 2012 02:08:45 +0200

Guy Gavriel Kay, A Song for Arbonne , New York 2002 (pierwsze wydanie 1992)

�

spojler na spojlerze spojlerem pogania

�

No wi�c tak - po przeczytaniu Arbonne mog�abym, w sumie, oskar�y� Kaya o pisanie ci�gle tej samej ksi��ki: kunsztownie skonstruowanej i pi�knie opowiedzianej historii �wiata, kt�ry musi umrze�. To jest zwykle malutki zak�tek �wiata, troszk� lepszy ni� otaczaj�ca go reszta, mo�e dlatego, �e maj�cy szacunek dla muzyki, dla sztuki i - o tyle, o ile w quasi-�redniowiecznym, �wiecie pod dwoma ksi�ycami mie� go mo�na - szacunek dla s�abszych i innych: dla cudzoziemc�w, innowierc�w, dzieci, kobiet. Za ten szacunek, oczywi�cie, przychodzi p�aci�: dumnej Tiganie i jej mieszka�com zakl�ciem zapomnienia, Al-Rassanowi - krucjat� fanatyk�w z obu stron religijnego konfliktu, cesarzowi Waleriuszowi z Mozaiki sarantyjskiej - �yciem, a Arbonne i jej kr�lowej - najazdem s�siad�w pod dow�dztwem brutalnego i t�pego kr�lika i jego przewrotnego, gnanego na p� fanatyzmem, a na p� ��dz� w�adzy doradcy-arcykap�ana. Nie da si� zwyci�y� w tej wojnie - a raczej nie da�oby si�, gdyby nie kilkoro zwyk�ych i niezwyk�ych ludzi, kt�rzy, oczywi�cie, b�d� musieli ponie�� ofiary, by zachowa� cho� odrobin� z tego �wiata, kt�ry kochaj� (nie, nie zapomnia�am autorowi fina�u Lw�w Al-Rassanu , kt�ry nie m�g� by� inny, a i tak z�ama� mi serce).� W�r�d tych ludzi zwykle b�dzie kobieta, samodzielna i inteligentna, zwykle - wykonuj�ca zaw�d raczej dla m�czyzn przeznaczony (Jehanne - lekarka, Lisseut i Catriana - �piewaczki), b�dzie dumna w�adczyni (Alixana w Sarancjum , ca�y poczet kr�lowych w Lwach , Pasithea w Tiganie, Signe, Ariane i Beatritz w Arbonne ), mroczna uwodzicielka z r�wnie mrocznym sekretem (Alienor w Tiganie , Lucianna w Arbonne ) oraz specyficzny Kayowy wariant �licznej, dumnej i nieg�upiej damsel in distress, kt�rej distress ma zazwyczaj polityczne powody (Gisel w Sarancjum , Rosala w Arbonne , Zabira w Lwach ). B�d� te� panowie: zwyczajny m�ody ch�opak, kt�ry musi nauczy� si� rozumie� innych od siebie, by znale�� w �yciu sens, cel i tyle szcz�cia, ile los zechce mu da� (Devin w Tiganie, Alvar di Pellino w Lwach ), wierny i rozs�dny, do�wiadczony� towarzysz broni g��wnego bohatera (Valery w Arbonne ,� Lain Nunez w Lwach , Marius w Tiganie) i - zazwyczaj - protagonista, kt�ry b�dzie, pokr�tce m�wi�c, mniej lub bardziej dzieckiem Francisa Crawforda Lymonda : b�yskotliwym, udr�czonym i samotnym, a zarazem kochanym i podziwianym za nieprzeci�tny intelekt, lojalno�� i talent (w�r�d jego talent�w, sk�din�d, zwykle b�dzie ten do muzyki), ambiwalentnym we wszystkim, co robi, niezwyk�ym cz�owiekiem z ciemn� przesz�o�ci� i strasznym przeznaczeniem (Alessan w Tiganie , Waleriusz w S arancjum , Ammar w Lwach , Bertran w Arbonne ).�Jego dwuznaczno�� i nieoczywisto�� mo�e by� podkre�lona przez zestawienie z drugim protagonist�: nie poet�-wojownikiem, a wojownikiem par excellence , kim�, kto musi walczy� sam ze sob�, by prze�ama� uprzedzenia, jakie wymusza tradycja, w kt�rej si� wychowa� - ale kto ma te� do�� wielko�ci, m�dro�ci i klasy, by wyj�� poza swoje uprzedzenia i znale�� w sobie szacunek, mi�o�� i przyja�� wobec kogo� tak bardzo r�nego od siebie i tak bardzo r�wnego sobie (Rodrigo w Lwach , Blaise w Arbonne ). �

No ale: Kay, wbrew pozorom, nie pisze ci�gle tej samej ksi��ki, a raczej - je�li nawet pisze, to ci�gle j� przetwarzaj�c, wymy�laj�c na nowo roz�o�enie nacisku, przetworzenia motyw�w, gatunek... Tigana i Lwy s� tragediami, cho� ze szcz�liwym zako�czeniem; na ich tle Arbonne wydaje si� raczej rycerskim romansem. Ba, s� w tej powie�ci sceny - takie jak spotkanie Bertrana, Rudela, kr�la Daufridiego i Blaise'a, pretendenta do korony Gorhautu, kt�re �wietnie sprawdzi�yby si� w awanturniczej, przygodowej powie�ci a la David Eddings! Pewnie, to oznacza, �e ton jest ni�szy (czytaj: nie p�aka�am, jak przy Tiganie i Lwach ), �e lektura l�ejsza i bardziej melo- ni� dramatyczna, ale te� dowodzi to, �e autor potrafi bawi� si� gatunkami, jak mu si� tylko podoba.�

Teraz b�dzie wyznanie. OK, przyznaj�. Ci�ko mi by�o si� wci�gn�� w t� ksi��k�: w pierwszej cz�ci, w scenach na dworze w Gorhaucie mia�am wra�enie, �e tym razem autor przesadzi�, �e co� tu brzmi fa�szywie i zbyt mocno. Nie do��, �e mieszka�cy Gorhautu to religijni fanatycy najgorszego sortu (Guy Gavriel Kay nie ma jako�, o dziwo, sympatii do wszelkiej ma�ci krzy�owc�w i inkwizytor�w...), to jeszcze na dodatek po��czenie, w tej scenie, zami�owania do krwawego sportu, upokarzania kobiet i publicznych demonstracji oralnego seksu z najogl�dniej m�wi�c niezbyt ch�tnymi partnerkami sprawia, �e dostajemy obraz (nudnego) potwora na dworze (stereotypowych) potwor�w, kogo�, kto nie zas�uguje nie tylko na wsp�czucie, ale nawet na zainteresowanie czytelnika.
Na szcz�cie pierwsze wra�enie okazuje si� jednak myl�ce: Kayowi po raz kolejny udaje si� zebra� grup� postaci, kt�re b�d� budzi�y w czytelniku (a przynajmniej: we mnie) mocne emocje. I nie chodzi tu tylko o postacie jednoznacznie (i mniej jednoznacznie) pozytywne: inteligentn� i zakochan� Lisseut, lojalnego i odwa�nego Blaise'a czy przypominaj�cego najlepsze postacie w dorobku Davida Eddingsa Rudela Corezze, arystokrat�, kt�ry zosta� mistrzem-skrytob�jc�. Podobnie jest przecie� z bohaterami dwuznacznymi, niekoniecznie pozytywnymi: i z fascynuj�c�, zimn� i demoniczn� Luciann� Delonghi, i z bezlitosnym, wynios�ym Urt� de Miraval, kt�ry w imi� prywatnej wendetty gotowy jest po�wi�ci� wszystko, i ze s�abym i niezdolnym do przeciwstawienia si� ojcu-tyranowi bratem Blaise'a, Ranaldem. A jakkolwiek kr�l Gorhautu, Ademar, jest, w swym za�lepieniu i g�upocie, chyba najmniej ciekawym z antagonist�w, jakich Kay postawi� kiedykolwiek na drodze swoich bohater�w (z ewentualnym wyj�tkiem Alberica), to z nawi�zk� nadrabia ten brak jego doradca, ojciec Blaise'a i Ranalda, Galbert: genialny, cyniczny fanatyk (wiem, paradoks), przewrotny i manipulatorski, okrutny, nienawidz�cy wszystkich i powszechnie znienawidzony, kt�rego jednak troch� nie spos�b, z lekkim przera�eniem, nie podziwia� - cho�by za to, jak �atwo manipuluje wydarzeniami i jak do ko�ca kontroluje wszystko to, co si� dzieje. Owszem, to jest posta� namalowana w karykaturalnie momentami czarnych barwach, ale zarazem - posta� udana, wiarygodna, cho� larger than life i intryguj�ca.� To Galbert - fanatycznie oddany swojej wizji religii inkwizytor, kt�ry chcia�by �wiata z kobietami zamkni�tymi w domu, dzie�mi bezwzgl�dnie pos�usznymi ojcom i ludami wok� Gorhautu podbitymi, by da� ziemi� i maj�tki wybranemu narodowi rodak�w boga, za jakich Gorhautczycy si� uwa�aj� - jest g��wnym czarnym charakterem tej powie�ci i to z jego wizj� musi zetrze� si� wizja, reprezentowana przez Signe de Barbentain, kr�low� Arbonne; Signe, kt�ra wierzy w boga i bogini�, w mi�o�� i muzyk� - i kt�ra, dwadzie�cia trzy lata wcze�niej, wbrew tej wierze odda�a c�rk� dumnemu, starzej�cemu si� ksi�ciu za �on�.�

Intryga polityczna - machinacje Galberta, kt�re maj� doprowadzi� do wojny i ostatecznie do podboju Arbonne przez Gorhaut, oraz podj�te przez Signe, Ariane i Bertrana de Talair desperackie pr�by ratunku, w kt�rych nieoczekiwanie istotny okazuje si� najemny wojownik Blaise - ��czy si� w tej powie�ci z motywami o charakterze osobistym, splataj�c si� w skomplikowan� ca�o��, gdzie mi�o�� i muzyka przewijaj� si� jako sta�e w�tki. Z jednej strony, mamy pie�ni trubadur�w, muzyczne kariery Lisseut, jej przyjaci� i samego ksi�cia Bertrana, rol� muzyki i poezji w Arbonne. Z drugiej - s� tu ci�gle wracaj�ce historie mi�osne: obsesja Blaise'a na punkcie Lucianny Delonghi i jego rodz�ce si� powoli uczucie do Ariane, fascynacja Lisseut wojownikiem z Gorhautu, a nade wszystko - ci��ca nad losami ca�ego tego �wiata opowie�� o tym, jak dwadzie�cia trzy lata wcze�niej Bertran de Talair zakocha� si� na �mier� i �ycie w c�rce kr�lowej Arbonne - c�rce, oddanej innemu za �on�. Par� miesi�cy p�niej, umieraj�ca Aelis de Miraval powiedzia�a m�owi, �e dziecko, kt�re j� zabi�o, nie jest jego - i tak, z zakazanej mi�o�ci, ura�onej dumy i z�amanego serca narodzi�a si� nienawi��, kt�rej cen� mog�o by� zniszczenie ca�ego kraju.� �

Kay te wszystkie w�tki umiej�tnie ��czy i splata, u�ywaj�c powtarzaj�cego si� tu ci�gle motywu rodzicielstwa i tego, jak rodzic kszta�tuje dziecko, a dziecko - rodzica. W sercu problem�w Arbonne le�y brak nast�pczyni tronu (z czworga kr�lewskich dzieci troje nie �yje, jedyna �yj�ca Beatritz jest kap�ank�, a kr�lewska kuzynka, Ariane, ma za m�a cz�owieka m�drego, roztropnego, dzielnego i zdecydowanie preferuj�cego w ��ku towarzystwo m�czyzn) i fakt, �e dwadzie�cia trzy lata wcze�niej Urt� de Miraval zabi�, albo nie zabi�, male�kiego synka, kt�rego jego ma��onka Aelis urodzi�a Bertranowi de Talair.� Rosala, bratowa Blaise'a, ucieka z domu swego upiornego te�cia, bo boi si� o nienarodzone jeszcze dziecko - kt�re oka�e si� synem nie jej m�a, a jego brata, i to w�a�nie dziecko stanie si� ostatecznym pretekstem do wojny. Bertran nie zabije swego wroga, bo je�eli kto� wie, co si� sta�o z synem jego i Aelis, to tylko Urt� (m�wi�am, �e Bertran jest klonem Francisa Crawforda...). Konflikt ojca z synem (synami?) zadecyduje w ko�cu o losie Gorhautu. A na ko�cu, zaginione dzieci si� znajduj�: umarli, owszem, okazuj� si� umarli, ale niespodziewani �ywi pojawiaj� si� w ich miejsce. Kr�g si� zamyka: Bertran nie ma nast�pcy-syna, ale b�dzie mia� - syna Blaise'a, kt�rego razem z jego matk�, Rosal� we�mie do swego domu; a Blaise, kt�ry odda ksi�ciu, nie m�wi�c mu o tym, w�asne dziecko, we�mie sobie w zamian, cho� jej jeszcze nie kocha, nieznan� wcze�niej ojcu c�rk� Bertrana za �on�.

Nie jest ta powie�� doskona�a, cho�by dlatego, �e czasami, w swoich wezwaniach do obrony s�abych przed silnymi brzmi nieco za wsp�cze�nie.� Niemniej jednak, mia�am w Pie�ni dla Arbonne kilkoro ulubionych bohater�w. Kocha�am si� w Bertranie de Talair (jak wcze�niej w Waleriuszu, Alessanie i Ammarze), ale akurat to, �e si� w nim zakocham, musia�am z westchnieniem przyzna� od samego pocz�tku powie�ci: czuj� fataln� s�abo�� do genialnych niebieskookich m�czyzn, kt�rzy maj� talent do muzyki i literatury, b�yskotliwie zimny umys� i serce zdolne do najg��bszej lojalno�ci, erudycj� przewy�szaj�c� wszystkich dooko�a i mocno nieuporz�dkowane �ycie seksualne ( i co za szcz�cie, �e tacy m�czy�ni wyst�puj� tylko w fikcji, w realu �amaliby mi serce seryjnie, bo �aden nawet nie popatrzy�by w moj� stron� ). Przepada�am za inteligentnymi i m�drymi kobietami z Arbonne: starzej�c� si� z godno�ci� i smutkiem Signe, dotkni�t� przez bog�w Beatritz, Arian�, wiedz�c�, czego chce i co jej wolno. �yczy�am wszystkiego najlepszego na poz�r st�amszonej, ale zdeterminowanej i rozs�dniejszej od po�owy facet�w dooko�a Rosali i jej dziecku; no i mia�am nadziej�, mia�am naprawd� szczer� nadziej�, �e Rudel i Blaise osi�gn� to, czego chcieli, cokolwiek by to by�o, i to nie za cen� przyja�ni ani nie za cen� �ycia kt�rego� z nich.

Sko�czy�am czyta� wczoraj o czwartej nad ranem. Do teraz nie wierz�, �e pan Kay pozwoli� im wszystkim prze�y�.�

Is there life on Mars?

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 1 May 2012 00:03:30 +0200

John Carter , re�. Andrew Stanton, scen. A. Stanton, M. Andrews, M. Chabon na podstawie Ksi�niczki Marsa E. R. Borroughsa, wyst. Taylor Kitsch, Lynn Collins, Samantha Morton, Mark Strong, Willem Dafoe, a poza tym jeszcze po�owa obsady Rzymu.

�

Jaki� czas temu posz�y�my z Drakain� do kina na Johna Cartera - upar�am si�, �e ze wzgl�du na Michaela Chabona, kt�ry jest wsp�scenarzyst�, chc� ze wszelk� cen� ten film zobaczy�. No i warto by�o. No wi�c - to jest bardzo przyjemny film, moim zdaniem. naprawd� fajny. Brakuje mu tego czego�, co by mnie z�apa�o za serce i �cisn�o, ale generalnie - zdecydowanie mi si� podoba�.

Pro�ciutk� - i przerabian� potem przez kino setki razy - fabu�� Ksi�niczki Marsa Edgara Rice'a Borroughsa utytu�owani (bo maj� w swoich credentials i wyj�tkowo udane filmy Pixara - to Stanton i Andrews - i znakomite powie�ci) scenarzy�ci opowiadaj� wiernie, w sensie zachowania staro�wieckiej historyjki o Ziemianinie na Marsie. Mamy tu i Marsjan obu ras, ludzkiej i nieludzkiej, i gin�c� planet�, i dziwaczne stwory i ca�� odysej� Cartera, od wojny secesyjnej po powr�t na ukochan� planet�. Mamy r�wnie staro�wiecko wplecion� - dla uwiarygodnienia narracji - posta� autora, udaj�cego, �e jest tylko narratorem/redaktorem cudzej, prawdziwej opowie�ci. Film ma nie tylko klimat pulpowej literatury klasy B, ale i staro�wieckiego epickiego kina bardziej nawet a la Ben Hur ni� a la Dzie�, w kt�rym zatrzymala si� Ziemia - osi�gni�ty, paradoksalnie, ultranowoczesnymi technicznymi �rodkami. Mnie si� ten klimat podoba, ale nie ka�demu musi.� �

Mamy, oczywi�cie, pewne zmiany, z kt�rych g��wn� jest zrobienie z Dejah Torris nie tyle nast�pczyni tronu, czekaj�cej na m�a, co uczonej i intelektualistki, kt�rej wymuszone, polityczne ma��e�stwo popsuje plany �yciowe (czytaj: ratowanie �wiata). To jest oczywista decyzja w tym momencie, i, jak s�dz�, s�usznie podj�ta: wprowadzenie zmiany w charakterze i biografii tej akurat postaci dodaje jej wiarygodno�ci, bo jako �ywo czekaj�ca wy��cznie na ratunek damsel in distress by�aby do�� niestrawna. Teoretycznie, film odsuwa od niej uwag� - w ko�cu nazywa si� John Carter , a nie The Princess of Mars - ale zarazem skutecznie stara si� sztampow� bohaterk� Borroughsa o�ywi� i uwsp�cze�ni� (a Lynn Collins �adnie wygl�da i przekonuj�co swoj� bohaterk� odgrywa). Zreszt� do obsady specjalnych uwag mie� nie mo�na: w takim stopniu, w jakim to by�o potrzebne przy tego typu produkcji (specjalnie nie grzesz�cej pog��bianiem psychologicznego wizerunku postaci i stawianiem skomplikowanych zada� aktorom), wszyscy si� ze swoich r�l wywi�zali bardzo porz�dnie, a James Purefoy i Ciaran Hinds - zw�aszcza gdy byli na ekranie razem - wr�cz lepiej ni� porz�dnie.

Najciekawsze dla mnie osobi�cie by�o jednak w tym filmie to, jak skomplikowanie t� prost� histori� z prostymi postaciami scenarzy�ci nam opowiadaj�: mieszaj�c plany czasowe i chronologi�, konstruuj�c twisty i finty w fintach. Pewnie, nie jest to poziom komplikacji, bo ja wiem, Memento , ale te� nie o to chodzi: chodzi o to, �eby t� prost� historyjk�, kt�r� SF �ywi�a si� od roku 1917, opowiedzie� w troch� inny, troch� nowy spos�b.�

To jest bardzo �adny i bardzo mi�y film - m�wi� bez ironii. Wszystko si� dobrze ko�czy. Dobrzy wygrywaj�, plus minus. Je�eli bohaterowi dodaje si� do towarzystwa uroczego marsja�skiego pieskogada, to nie po to, �eby go nast�pnie zabi� i zafundowa� nam, widzom, ma�y szanta�yk emocjonalny. Mars pi�knie wygl�da, podobnie jak marsja�skie potwory i marsja�scy alieni. Ameryka po wojnie secesyjnej ma odpowiednio deszczowe kolory w miastach i odpowiednio pustynne pustynie. Gdzie ma by� humor, jest humor, gdzie ma by� patos, jest patos (du�o patosu). Michael Giacchino napisa� bardzo efektown� �cie�k� d�wi�kow�. S� (przez chwil�) wielkie ma�py i (przez d�u�sz� chwil�) arena, s� tocz�ce si� miasta i dziwaczne istoty, s� kobiety w dziwacznie pi�knych sukniach i faceci z dziwacznie staro�wiecko-nowoczesn� broni�. I wszystko to si� �wietnie ogl�da.

I nie, nie chodzi w tym o nic poza dobr� zabaw�. Postacie niczego nie reprezentuj� ani nie symbolizuj� (och, Awatarze , jak ja ci� - dalej - nie cierpi�!), fabu�a nie jest metafor� ani zawoalowanym przedstawieniem pal�cych problem�w naszego �wiata ( Dystrykcie 9 , jak�e mnie znudzi�e�!), a przes�anie (jakie przes�anie?) nie odnosi si� do poprawy bytu ludzko�ci. Ten film jest jak ptasie mleczko: mo�e bez jakiej� specjalnej warto�ci od�ywczej, ale s�odki, uroczy, doskona�y na niedzielny wiecz�r albo sobotnie popo�udnie. Tak, to prawda, niewiele po nim pozosta�o mi w pami�ci, poza pi�knymi obrazami i przekonaniem, �e nawet z absolutnej ramoty da si� zrobi� bardzo przyjemne widowisko. Ale co si� ubawi�am, to moje, a DVD kupi� z przyjemno�ci�, jak tylko wyjdzie. �

Karnawa� blogowy: kwiecie� 2012

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 30 Apr 2012 18:25:52 +0200

Dawno mnie tu nie by�o - praca, blog snobski oraz czytanie ksi��ek (alas, jeszcze nie pisanie notek) do wyzwania strasznie mi czas ze�era�y. No ale, jak mawia� Tewje Mleczarz, tradition!, wpis podsumowuj�cy miesi�c napisa� trzeba.� W tym miesi�cu jest to karnawa� egoistyczny.

�

W tym miesi�cu napisali:

�

1. Zwierz popkulturalny o tym, �e dobrze, ale to naprawd� dobrze si� sta�o, �e�my z Drakain�, autentyczn� fank� Wagnera, nie pojecha�y na Holendra do Warszawy.

2. Sherlokista o krymina�ach w og�le, dzi�ki czemu u�wiadomi�am sobie, kt�r� powie�� kryminaln� uwa�am za najdoskonalszy whodunnit ever.

3. Co� do poogl�dania i do podjadania - czyli, jak zwykle na pocz�tku wiosny, mam jazd� na robienie dziwacznych przetwor�w i jedzenie kwiatk�w (i szukam inspiracji na blogach). Stamt�d te� zdj�cie.

4. Jeszcze w marcu Nachasz oszcz�dzi� mi sporo roboty , pisz�c notk� o perskim kalendarzu, dzi�ki czemu leniwie mog�am darowa� sobie dalszy zacz�ty research w tej sprawie i po prostu przeczyta� jego wpis. Nie napisa�by autor o kalendarzu sparta�skim, mo�e? :P

5. Wpis ursz_u_li o Lewej r�ce ciemno�ci w ramach wyzwania, kt�ry mi u�wiadomi�, ile jeszcze mo�na wyczyta� w tej powie�ci.

6. I na koniec� - galeria Cydienne na deviantarcie - po prostu fantastyczna. Nie mam s��w. Ze�ar�a mi ta galeria �adnych par� godzin w pewne niedzielne popo�udnie...�

7. I naprawd� na koniec nie�mia�a egoistyczna pro�ba do Drakainy i Fabulitas, �e mo�e, jak czas pozwoli i ch�ci starczy, by co� napisa�y...

Zdrajcy, rodzina, ma��e�stwa, korona

ninedin@NOSPAM.gazeta.pl — Fri, 6 Apr 2012 17:15:35 +0200

The Adventures of Merlin ( Przygody Merlina ), created by Julian Jones, Jake Michie, Johnny Capps, Julian Murphy, BBC 1, sezon IV, 2011

�

Z obowi�zku zaraportuj�, �e sko�czy�am (wraz z ci�gle zachwycon� Arturem Drakain� ) ogl�da� Merlina , a dzi�ki niniejszemu wpisowi po raz pierwszy uda�o mi si�, po obejrzeniu jakiego� d�u�szego ni� jeden sezon serialu, zrecenzowa� jego ca�o�� w serii wpis�w. �

A raportuj� troch� z obowi�zku, bo - tak naprawd� niewiele si� zmieni�o, i o czym tu pisa�. OK, ja osobi�cie uwa�am� - scenariuszowo i wizualnie - sezon IV za chyba najciekawszy, ale w samej formule opowiadanych przez scenarzyst�w historii niewiele si� zmieni�o. Fakt, �e zmiany - w sensie: to, �e jest mniej typowo komicznych zapychaczy, �e scenariusze s� jakby troszk� bardziej skomplikowane - mog� by� zwi�zane z tym, �e serial "dorasta" razem ze swoimi widzami, staj�c si� bardziej psychologicznie i fabularnie skomplikowany. �wiadczy o tym zar�wno spos�b, w jaki pozbyto si� z serialu kr�la Uthera (nie w dramatycznym akcie po�wi�cenia ani w scenie pe�nej patosu, tylko odcinek p�niej, w sytuacji, w kt�rej wszytko wydawa�o si� zmierza� ku lepszemu), jak i - na przyk�ad - spos�b rozegrania w�tku romansowego. �eby nie by�o - dalej nie przepadam za sposobem napisania postaci Gwen i dalej uwa�am, �e przyda�oby si� jej pope�ni� jaki� solidny, wa��cy na losach Camelotu b��d (jak Merlin, kt�ry zaufa� Mordredowi i paru innym, albo jak Artur, kiedy podejmuje decyzj� o egzekucji Caerleona), bo mo�e wtedy wyda�aby si� nieco bardziej wiarygodna. I mam na my�li b��d, pope�niony �wiadomie, a nie fakt, �e w sprawie z Lancelotem zosta�a zaczarowana! Niemniej jednak - fakt, �e scenarzy�ci nie poszli w �lady sezonu I i nie pokazali ewentualnej rywalki Gwen jako �a�osnej/fa�szywej/g�upiej/za�lepionej/antypatycznej j�dzy, tylko zdecydowali si� pokaza� uczucia Artura triumfuj�ce nawet mimo faktu, �e odpowiednio kr�lewska narzeczona i rywalka Gwen okazuje si� osob� mi��, bystr� i rozs�dn�, jest godny pochwa�y; tu scenarzy�ci mieli u mnie du�ego plusa, bo lady Vivian z I sezonu by�a �wietnym comic relief, ale tego typu postaci nikt by, jako rywalki, nie m�g� powa�nie potraktowa�. Podobnie zreszt� - du�e brawa za (wymy�lon� ad hoc przez Merlina) wariacj� legendy o mieczu w kamieniu.�

Pojawi� si� nowy smok i nowe szaty Morgany, widok zdradzieckiego wuja Agravaine'a po raz kolejny mi przypomnia�, dlaczego (aktorsko sk�din�d bardzo dobry) Nathaniel Parker tak mi strasznie nie pasowa� w roli Thomasa Lynleya, �e zrezygnowa�am z ogl�dania, Artur i Merlin nadal momentami zachowywali si� jak zakochana para, Colin Morgan popisywa� si� swoimi aktorskimi umiej�tno�ciami, graj�c starca Emrysa (co wychodzi�o r�nie, bo Morgan zawsze rusza si� jak m�ody cz�owiek, a nie jak starzec - cho� reszcie tej kreacji nic bym nie zarzuca�a), rycerze byli summa summarum fajni, Lancelotowi zgotowano smutny los (nie lubi� postaci sir Lancelota, ale tego tutaj by�o mi �al...). Idziemy chyba troch� bli�ej legendy: Artur w ko�cu zosta� kr�lem, zebrali si� ju� na powa�nie (z Tristanem!) rycerze okr�g�ego sto�u, Morgana w ko�cu ujawni�a si� jako ta z�a, Merlin dalej nie przyzna� si� do magii, a Gwen wysz�a za m�� .... no i nie bardzo umiem sobie wyobrazi�, o czym b�dzie sezon 5. Mo�e o �wi�tym Graalu (chyba, �e by� nim cup of life). Ale sezon 5 raczej na pewno obejrz�, cho� nie czekam z dr�eniem serca.� � � �